Монгол Улсын Их Хуралд хэлэлцэж буй Тамхины хяналтын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга өнөөдөр нийгэмд хамгийн их маргаан дагуулж буй асуудлын нэг болоод байна. Энэ асуудлын голд ажлын хэсгийн ахлагч, УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг болон түүнтэй хамтран ажиллаж буй гишүүн Д.Ганмаа нарын байр суурийн зөрчил оршиж байна.

Номинчимэг гишүүний байр суурь

О.Номинчимэг гишүүн тамхины хяналтын хуулийн ажлын хэсгийг ахалж байгаа бөгөөд сүүлийн саруудад цахим орчинд болон олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр “электрон тамхи нь утаат тамхитай адилхан хортой” гэсэн байр суурийг тууштай илэрхийлж ирсэн. Тэрбээр гаалийн байгууллагын мэдээллийг хүртэл мушгин гуйвуулсан гэх пост нийтэлж, олон нийтийн дунд төөрөгдөл үүсгэсэн талаар шүүмжлэл гарч байна.

Ийм байр суурь нь олон улсын шинжлэх ухааны судалгаатай нийцэхгүй бөгөөд хууль боловсруулагчийн хувьд мэдээллийг үнэн зөвөөр хүргэх ёстой гэсэн хүлээлттэй харшилж буйг олон нийт онцолж байгаа юм.

Ганмаа гишүүний байр суурь

Харин УИХ-ын гишүүн Ганмаа, хууль санаачлагчдын дунд цорын ганц мэргэжлийн хүн гэж тодорхойлогдож буй. Тэрээр өмнө нь Харвардын их сургуульд багшаар ажиллаж байсан бөгөөд эрдэм шинжилгээний чиглэлд тулгуурласан байр суурь баримталдаг.

Х платформ дээр өрнөсөн нэгэн харилцан ярианд түүнээс: “TSNA, NNN-ийн түвшин электрон болон халаадаг тамхинд янжууртай харьцуулахад 90-95% бага гэдэг үнэн үү?” гэж асуухад, Ганмаа гишүүн товчхон “RIGHT” буюу “ТИЙМ” гэж хариулсан нь шинжлэх ухаанд суурилсан хандлагын илэрхийлэл байлаа.

TSNA гэж юу вэ?

TSNA (Tobacco-Specific Nitrosamines) буюу тамхинд онцгойлогдох нитрозамин нь тамхины навчийг хатаах, исгэх, боловсруулах явцад никотин болон нитратын урвалаас үүсдэг хүчтэй хорт хавдар үүсгэгч бодис юм.

Янжуур тамхинд TSNA өндөр түвшинд агуулагддаг.

Электрон болон халаадаг тамхинд шаталтын процесс үгүй тул эдгээр бодисуудын хэмжээ 90–95% бага байдаг нь олон улсын судалгаагаар тогтоогдсон.

Үүнийг ДЭМБ-ын хараат бус судалгаанууд болон Cochrane-ийн системчилсэн тойм зэрэг эрдэм шинжилгээний эх сурвалжууд нотолдог.

Улс төр ба шинжлэх ухааны зөрчил

Шинжлэх ухаанд тулгуурласан үнэн зөв мэдээлэл бол аливаа бодлого, хууль тогтоомжийн хамгийн бат бөх үндэс юм. Ганмаа гишүүний байр суурь нь олон улсын судалгаатай нийцэж байхад, Номинчимэг гишүүний илэрхийлэлүүд эсрэгээрээ олон нийтийг төөрөгдүүлж, шинжлэх ухааныг үл тоосон өнгө аяс давамгайлж буй нь анхаарал татаж байна.

Энэ нь зөвхөн эрүүл мэндийн төдийгүй эдийн засгийн үр дагавартай. Хэрэв хууль тогтоогчид шинжлэх ухааныг үл харгалзан шийдвэр гаргавал:

Эрүүл мэндийн салбарын урьдчилан сэргийлэх бодлого алдагдана,

Хар зах зээл, хууль бус худалдаа тэлнэ,

Төсөв, татварын орлого буурах эрсдэлтэй.

Дүгнэлт

Монгол Улсад хэрэгжүүлэх тамхины хяналтын бодлого нь шинжлэх ухааны нотолгоонд суурилж байж л бодит үр дүнд хүрнэ. Нийгмийн эрүүл мэндийг хамгаалах нэрийн дор иргэдийг төөрөгдүүлэх бус, харин судалгаанд суурилсан шийдвэр гаргах нь төрийн хариуцлага юм.

Олон улсын түвшинд нотлогдсон бодитой мэдээллийг үл ойшоож, улс төрийн зорилгоор мушгин гуйвуулах нь эрүүл мэндийн салбар төдийгүй Монгол Улсын хөгжлийн ирээдүйд сөргөөр нөлөөлнө.

Шинжлэх ухааныг сонс, үнэн зөв мэдээлэлд түшиглэ, бодит шийдвэр гарга — энэ бол иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах цорын ганц зөв зам.