Лори Гаррет бол Гадаад харилцааны зөвлөлийн дэлхийн эрүүл мэндийн асуудал хариуцсан ахлах мэргэжилтэн, Пулитцерын шагнал хүртсэн шинжлэх ухааны зохиолч юм. Энэ хүний нийтлүүлсэн материалыг орчуулан хүргэж байна. Арга хэмжээ авах энгийн 10 аргыг орчуулсан болно. Авах гээхийн ухаанаар хандаарай. Орчуулагч Д.Хасбаатар /МУИС /
Вухан мужид үүссэн шинэ коронавирус нь эх газрын Хятад төдийгүй дэлхий даяар тархаж байгаа тул үймээн самуун нэмэгдсээр байна. Хятадын засгийн газар вирусыг зогсоох талаар хатуу арга хэмжээ авах шаардлагатай байгаагаас гадна Бээжинд аялахад зарим хязгаарлалт тавих шаардлагатай болж байгаа тул Хятад дотор итгэх итгэл улам бүр багассаар байна. Хятад дахь сэтгүүлчид, нийгмийн эрүүл мэндийн ажилтнуудаас "Бид өөрсдийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?" гэсэн асуултыг нэлээд хүлээж авлаа.
1. Бээлий байнга өмс
2. Хэрэв та бээлийгээ тайлах шаардлага гарвал нүүр нүд чинь загатнасан ч хүрч болохгүй. Бээлий өмсөхөөс өмнө гар, хурууны завсраа савантай бүлээн усаар сайтар угааж. Бээлий өмс.
3. Өдөр бүр бээлийг сольж, бээлийгээ сайтар угааж, чийгтэй бээлий өмсөхөөс зайлсхий.
4. Ихэнх маскууд нэг эсвэл хоёр удаа өмссөний дараа мууддаг. Өдөр бүр нэг маск хэрэглэх нь илүү муу. Учир нь маскны дотор тал бактерит татах тааламжтай үнэртэй давхрага үүсгэдэг. Тахалын үед би /Лори Гаррет/ нүүрний маск зүүх нь ховор ба нийт 30 гаруй тахалын голомтод байсан. Үүний оронд би олон хүнээс хол байдаг, нэг метрийн зайнаас хагас метр зайтай байдаг. Хэрэв хэн нэгэн ханиах эсвэл найтаах юм бол тэднээс маск зүүх шаардлагатай. Хэрэв тэд татгалзвал би тэднээс нэг метрийн зайд (3 фут) зайтай байх юмуу би холддог. Тахалын үед хүмүүс хоорондоо ойртохгүй байсан нь дээр.
5. Гэрийн угаалгын өрөө, гал тогооны өрөөнөөсөө бүх алчуурыг нэн даруй гаргаж, гэр бүлийн гишүүн бүрийнхээ нэрийг бичсэн цэвэр алчуураар орлуулаарай. Гэрийнхээ хүн бүрийг алчуураа хэрэглэж, гэр бүлийнхээ өөр гишүүний алчуурт бүү хүр. Бүх алчуурыг долоо хоногт хоёр удаа угаана. Чийгтэй алчуур нь ханиад, коронавирус гэх мэт вирусын амьдрах аймшигт орчинг бий болгодог.
6. Хаалганы бариултай болгоомжтой байгаарай. Хэрэв тохой эсвэл мөрөө ашиглан хаалгаа онгойлгох боломжтой бол үүнийг хий. Хаалганы бариул эргүүлэхийн тулд бээлий өмс, эсвэл гар хүрсний дараа угаана уу. Хэрэв танай гэрт байгаа хэн нэгэн өвчтэй бол хаалганыхаа бариулыг тогтмол угаа. Үүнтэй адил шат, ширээ, гар утас, тоглоом, зөөврийн компьютер зэрэгт болгоомжтой хандана уу. Хэрэв та зөвхөн өөрийн хувийн объекттой харьцах юм бол бүх зүйл зүгээр байх болно. Гэхдээ та өөр хүний гар утас, хоол хийх хэрэгслийг авах эсвэл өөр хүний компьютерийн гарыг ашиглах хэрэгтэй бол нүүрэндээ хүрч болохгүй ба хэрэглэсний дараа гараа нэн даруй угаана уу.
7. Хэрэв та хоолоо дундаа тавьж идэж байгаа бол өөрийн савх, сав суулгаа ашиглан дундын хоолноос өөрийн аяга таваг руу хийж болохгүй /Дундын хоол нь өөрийн гэсэн шанага, халбагатай байх/, мэдээж хүүхдүүддээ хэзээ ч хэн нэгний аяга, савнаас ууж болохгүй гэж хэлээрэй. Хятад улсад хоолонд хэд хэдэн хоол бэлдэж, дараа нь ширээний ард хүн бүр хоол идэхдээ дундын хоолноос хоол авахын тулд хувийн савхыг ашиглахыг зөвшөөрдөг. Гал тогооны хэрэгслээ муу ариутгадаг хоолны газраас зайлсхийх.
8. Вирус нь ямар амьтнаас гаралтайг мэдэх хүртэл ямар ч амьд амьтан, загасыг огт худалдаж авах, нядалж, идэж болохгүй.
9. Цаг агаар боломж гарвал гэртээ эсвэл ажлынхаа хажуугаар цонхоо онгойлгож, агаараа сэлгэ. Вирус нь агааржуулалт сайтай газарт тогтдоггүй. Гэхдээ мэдээжийн хэрэг, хэрэв хүйтэн, дулаан байж, цонхоо хаагаарай.
10. Эцэст нь хэлэхэд хэрэв та халуурч байгаа найз эсвэл гэр бүлийнхээ гишүүдийг халамжилж байгаа бол ойрхон байхдаа маскаа байнга зүүж, өвчтэй хүндээ маск зүйлгээрэй (хэрэв тэд дотор муухайрахгүй бол). Найз нөхөд, хайртай хүнийхээ нүүрэн дээр байгаа хуучин, бохир маскаа сольж өгөхдөө маш болгоомжтой байгаарай, вируснээс хамгаалж, латекс /эмнэлэг/-ийн бээлий өмсө сольж хуучин маскийг нэг удаагийн уутанд хийгээд битүүмжилж, хогийн саванд хийнэ. Латекс бээлий өмсөж байхдаа өвчтөний нүүрийг бүлээн савантай усаар угааж, нэг удаагийн цаасан алчуур эсвэл хөвөн арчдас ашиглан ахуйн хогийн саванд хийж хаяхын өмнө гялгар уутанд хийж битүүмжилнэ. Өвчтэй найз эсвэл хамаатан садангаа халамжлахдаа урт ханцуйтай цамц, биеэ халхлах хувцас өмс. Өвчтөний өмсөж буй эсвэл хүрч байгаа бүх зүйлийг халуун савантай усанд, түүний дотор алчуур, сав суулга зэргийг сайтар цэвэрлээрэй. Өвчтөнийг тусдаа өрөөнд тусгаарлаж асрах нь үр дүнтэй. Хэрэв цаг агаар тааламжтай бол өрөөний эсрэг талын цонх нээж өвчтөний өрөөнд агаар оруулна. Хэрэв гадаа маш хүйтэн байвал бүү хий, учир нь таны найз эсвэл хайртай хүн тань тухгүй, даарвал өвчин нь хүндрэх болно.
Сэтгэгдэл хараахан байхгүй байна. Та эхлээрэй!