2024 оны эхэнд Монгол Улсын Эрүүл мэндийн даатгалын сан 316 тэрбум төгрөгийн өртэй угтсан ч ердөө хагас жилийн дотор энэ өрийг тэглэж чадсан тухай ЭМДЕГ-ын дарга С.Энхболд дурьдлаа.  Харин иргэдийн хувьд "Даатгалаа төлөөд байхад эмнэлгийн үйлчилгээ авч чадахгүй байна" гэх гомдол буурахгүй хэвээр байна. Ийм нөхцөлд тус сан хэрхэн ажиллаж байна вэ?

Коронавируст цар тахлын дараах эдийн засгийн хүндрэлийн ул мөр эрүүл мэндийн салбарт тодорхой мэдрэгдэж байв. Үүссэн өр төлбөр нь зөвхөн улсын эмнэлгүүдийн гүйцэтгэлийн хоцрогдлоос бус, эм, урьдчилан сэргийлэх үзлэг, хөнгөлөлттэй үйлчилгээ зэрэгт ч тархсан байв. “Өрийн ихэнх нь өмнөх онуудын гүйцэтгэлийн төлбөр байсан” хэмээн С.Энхболд хэллээ.

Санхүүжилтийн шинэ зохицуулалт
Өрийн дарамтаас гарахын тулд ЭМДЕГ дараах эх үүсвэрүүдээс 316 тэрбум төгрөгийг бүрдүүлжээ:

Улсын төсвийн дэмжлэг

Азийн хөгжлийн банкны 60 тэрбум төгрөгийн буцалтгүй тусламж

Эрүүл мэндийн сайдын багц, эрсдэлийн сан

Хандив, тусламжийн хөрөнгө

Энэ нь 2024 оныг илүү санхүүгийн зохион байгуулалттай эхлүүлэх боломжийг олгосон. Одоо даатгалын сангийн 2.2 их наяд төгрөгийн төсвийг улирал бүр төлөвлөж, санхүүжилтийг сар бүр өгч байгаа гэж дарга мэдээлэв.

Шимтгэл төлдөг хэрнээ үйлчилгээ авч чадахгүй нь шударга уу?
Иргэдийн хамгийн их асуудаг асуулт бол энэ. Тухайн иргэн сар бүр шимтгэл төлж байгаа ч яг тэр үед эмнэлгийн үйлчилгээ авах боломжгүй байх нь эргэлзээ, бухимдлыг төрүүлдэг. Үүнд С.Энхболд “Даатгалын мөнгө нийт иргэдэд зарцуулагддаг. Та өөрөө эмнэлэгт хэвтэхгүй байж болох ч насанд хүрээгүй хүүхэд, ахмад настны эмчилгээнд таны шимтгэл очиж байдаг” хэмээн хариулсан юм.

Хязгаарлалт ба эрэмбэлэлт
Өмнөх шиг бүх гүйцэтгэлийг шууд санхүүжүүлдэг тогтолцоо нь сангийн алдагдлыг улам нэмэгдүүлж байсан тул тодорхой зохицуулалт хийжээ. Жишээлбэл, зарим төрлийн хагалгаа, өдрийн эмчилгээ зэргийг тоогоор хязгаарласан бол яаралтай тусламж, хавдар, зүрх судасны зэрэг амь насанд аюултай нөхцөлд ямар ч хязгаарлалтгүйгээр санхүүжүүлж байна.

Хөнгөлөлттэй эм тасалдахгүй байж чадах уу?
Өмнөх жилүүдэд тасралтгүй яригддаг асуудал бол хөнгөлөлттэй эмийн хүртээмж байв. С.Энхболдын хэлснээр, 2024 оноос хойш санхүүжилтийг сард нь олгож байгаагаар өөрчилсөн бөгөөд үүний үр дүнд эмийн тасалдал буурах хүлээлттэй байна.

Сүүлийн үед сошиал орчинд С.Энхболд сайдын ойрын хамаатан ЭМДЕГ-аас тендер авсан гэх мэдээлэл цацагдсан. Тэрээр үүнд “Би тухайн тендерийн шийдвэр гаргах шатанд оролцоогүй. Тэр гэрээ намайг сайд болохоос өмнө хийгдсэн. Олон удаагийн шалгалтаар хууль зөрчсөн нөхцөл тогтоогдоогүй” гэж тайлбар өгсөн.

Эрүүл мэндийн даатгалын сан бол иргэдийн итгэл дээр тогтдог, эмнэлгийн үйлчилгээний амин сүлжээ. Өрийг тэглэх нь зөвхөн санхүүгийн амжилт биш, ил тод, үр ашигтай тогтолцооны эхлэл байж чадна. Харин иргэдэд үр өгөөжөө өгч чадах эсэх нь тогтвортой хэрэгжилтээс шалтгаална.